Lipoedeem

Lipoedeem is een chronische, niet te genezen, veelal pijnlijke ziekte met een bovenmatige toename van vetweefsel op de benen, de heupen, de billen en/of de armen. Door een stoornis in het lymfestelsel wordt weefselvocht onvoldoende afgevoerd en ontstaan er pijnlijke zwellingen (lymfoedeem). Een officiële ziekte waar tot de dag van vandaag nog geen medicijn voor is uitgevonden. Het is belangrijk dat lipoedeem in een vroeg stadium wordt ontdekt. Hierdoor wordt de kans op verergering en complicaties mogelijk voorkomen.

 

Hoe ontstaat lipoedeem
Over het ontstaan van lipoedeem bestaat nog veel onduidelijkheid. Wel is bekend dat de ziekte zich meer voordoet bij vrouwen dan bij mannen en dat de ziekte niet wordt veroorzaakt door teveel eten. Bovendien staat vast dat erfelijke factoren een belangrijke rol spelen.

Vaak begint of verergert lipoedeem bij een hormoonwisseling, bijvoorbeeld in de puberteit of na een zwangerschap. Bij wijze van uitzondering speelt de menopauze of een aandoening, zoals een schildklierafwijking, een rol. Naast de abnormale vetverdeling zijn er aanwijzingen dat bij een aantal patiënten ook sprake is van een verminderde afvoer van weefselvocht (lymfe) in combinatie met verslapping van het bindweefsel. Daardoor kan in de loop der tijd een combinatie ontstaan van lipoedeem en lymfoedeem ook wel lymfo-lipoedeem genoemd.

Tevens blijkt bij lipoedeem vaak sprake van een zwak houdings- en bewegingsapparaat waarbij de banden (enkels, voeten, knieën) vaak zwak zijn. Bij fysiotherapeutisch onderzoek wordt zo vaak verminderde spierkracht gevonden en zwakke gewrichten en steunweefsel. Soms heeft een patiënt last van doorgezakte voeten._
Factoren die lipoedeem negatief beïnvloeden zijn:
–         aanleg tot overgewicht / vetzucht;
–         te grote calorische inname;
–         hormonale factoren;
–         lang zitten of staan;
–         te weinig spierarbeid;
–         warmte;
–         aanwezigheid van lymfoedeem/veneus oedeem;

–         veranderd zelfbeeld.

Symptomen
De eerste symptomen van lipoedeem zijn onevenredig zware benen, heupen, billen en/of armen waarbij het overtollige vetweefsel abrupt stopt bij knieën of enkels of bij ellebogen of polsen. Gewichtsverlies heeft nauwelijks invloed op de buitenproportionele vet- en vochtophopingen. Boven- en onderlichaam kunnen wel twee tot drie kledingmaten verschillen.

Lipoedeem-weefsel is gevoelig, de pijn kan variëren van mild tot extreem waarbij een lichte aanraking of druk al niet te verdragen is. De huid oogt walnootachtig als een extreme vorm van cellulitis (sinaasappelhuid). Er ontstaan snel blauwe plekken.

Benen voelen zwaar aan en zijn opgezwollen door vochtophoping (meer informatie vindt u op onze pagina lymfoedeem). Het volume kan tot gewrichtsproblemen leiden, zoals knieklachten, en de huid van de benen kan beschadigen door schuring.

Patiënten hebben last van vermoeidheid en zijn soms beperkt in hun mobiliteit. Dit kan invloed hebben op hun dagelijkse functioneren en leiden tot maatschappelijke isolatie, psychosociale klachten en obesitas.

Hieronder de symptomen op een rijtje:
o zwaar, drukkend gevoel in de benen;
o pijn in de (opgezwollen) benen;
o cellulitis (ook wel sinaasappelhuid genoemd);
o snel blauwe plekken;
o kledingmaat van het bovenlichaam en van het onderlichaam verschilt twee tot drie maten;
o problemen bij het lopen (door schurende huid) ;
o gewrichtsproblemen (vooral knie- maar ook enkelgewricht)
o drukpijn (pijn bij slechts lichte aanraking);
o gewichtsproblemen, zonder aanwijsbare oorzaak;
o handen en voeten zijn nooit aangedaan (ontbreken van zwelling aan de hand- en voetrug)
o zeer regelmatig worden X-benen gezien
o ongeveer 60% heeft een (al dan niet gediagnosticeerde) hypothyreoïdie (vertraagde schildklier werking

 

Klachten
Vrijwel alle patiënten klagen over een pijnlijk, gezwollen gevoel in het aangedane deel van de benen. De huid, vooral van de scheenbenen is erg gevoelig vooral voor druk van buitenaf ( “pijn bij het dragen van steunkousen”).  Een koud gevoel, vooral van de onderbenen, is een andere veel gehoorde klacht. De klachten nemen in de loop van de dag toe, vooral bij warmte. Een andere veel gehoorde klachten is dat patiënten vaak moeheid ervaren en dat blijkt dat lichamelijke inspanning moeilijk is. Overigens is een patiënt zich dat vaak niet eens bewust en vindt men zelf dat de spieractiviteit ruim voldoende is. Na lang staan en/ of zitten kan aan het eind van de dag enige zwelling van de voeten optreden. Blijvende zwelling van de voeten kan wijzen op een beginnend, bijkomend lymfoedeem. Hoog leggen van het been doet bij lipoedeem de klachten niet afnemen. Langer bestaand lipoedeem en overgewicht kunnen een extra belasting betekenen van de gewrichten. Daardoor komen voet-, knie- en heupklachten bij lipoedeem vaker voor dan bij gezonde personen.
De meest voorkomende klachten op een rijtje gezet:
– pijn in de benen;
– slecht slapen;
– krampen;
– drukpijn” in de aangedane ledematen (lijkt op fibromyalgie);
– bewegingsbeperking bij het lopen (de huid schuurt tegen elkaar);
– zwaar gevoel in de benen;
– pijn in de gewrichten;
– opgezwollen benen (oedeem);
– sinaasappelhuid en cellulitis;
– vaak is er de combinatie met vochtophoping meestal in de tweede helft van de dag;
– gemakkelijk en regelmatig ontstaan van blauwe plekken;
– last van koude handen, voeten en/of onderbenen.
 
Maar ook komt voor:
– ochtendstijfheid;
– verminderd energie hebben/ vermoeidheid;
– stemmingswisselingen;
– gevoeligheid voor licht;
– zwakke enkels;
– droge mond;
– ‘vocht’ problemen;
– pijn (laag) in de rug;
– door de knieën zakken;
– psychische en sociale problemen.
Voor meer informatie kun je kijken op de sites die rechts op de pagina vermeld staan.